Islam büyükleri buyuruyor ki: ?Cömertlik, hiçbir karsilik beklemeden ihsanda, bagista bulunmak demektir. Tesekkür edilmeyi, övülmeyi istemek de cömertlige yakismaz.?
Hasan-i Basri hazretlerine sorarlar:
- Cömertlik nedir?
- Allah rizasi ugrunda servetini sarf etmektir.
- Mala nasil baglanmali? [Yani mali korumak için ne yapmali?]
- Onu Allah yolunda dagitarak...
- Israf nedir?
- Mal ve makam sevgisi yolunda infaktir...
Dünyalik ele geçirmek veya nefsin kötü arzularina kavusmak için vermek de cömertlik sayilmaz. Hiçbir karsilik beklemeden dünyalik vermek malda cömertliktir. Dinde cömertlik ise, yine hiçbir karsilik beklemeden Allah yolunda, yalniz Allah sevgisi için canini vermektir.
Büyüklerden Hayyan bin Hibal?in bulundugu meclise; arif-i billah (evliya) hatunlardan bir kimse gelerek:
-Benim soracagim suallere içinizde cevap verecek kimse var mi? diye sordu. Oradakiler, Hibal?i göstererek:
-Istediginizi bu zata sorabilirsiniz, dediler. Kadin:
-Size göre cömertlik nedir? diye sordu. Hibal:
-Bol bol ihsan etmektir, diye cevap verdi. Hanim bu sefer:
-Bu anlattiklariniz dünya ile ilgili cömertliktir. Ben dindeki sahadan soruyorum, onu bana söyleyiniz? dedi. Hibal:
-Gönül arzusu ile Allahü tealaya ibadet etmektir, diye cevap verdi. Kadin:
-Bu ibâdetinizde Allah?tan karsilik bekler, bir sey ister misiniz? diye sorunca, Hibal:
-Tabii bekleriz. Allahü teâlâ bize en azindan bire on sevap vadediyor. Niçin beklemeyelim, diye cevap verdi. Kadin:
-Ne acayip sey! Hem bire on bekliyor, hem de kendinizi ibadette cömertlerden sayiyorsunuz, diye karsilik verdi. Hibal, cevapsiz kalmisti...
-Ya size göre ibadette cömertlik nasil olur? diye sorunca, âbide hanimin cevabi söyle oldu:
-Dinde cömertlik, ibadetten zevk alarak hiçbir karsilik beklemeden, sadece Allah rizasi için kulluk etmektir. Sen Allah?a ibadet edeceksin, Allah nasil isterse öyle yapar!..
Bu mübarek kadin, bunlari söyledikten sonra ?Allah? ediyerek oracikta son nefesini verdi.

Alâeddîn Halvetî hazretleri Fâtih Sultan Mehmed Han devrinde yaşamış olan evliyadandır. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. Lârende’de (Karaman) vefât etti. Târihi kesin belli değildir...

BURSA’DAN İSTANBUL’A...
Alâeddîn Halvetî, Seyyid Yahyâ Halvetî hazretlerinin sohbetlerinde yetişip kemâle geldi, olgunlaştı. Bursa’dan İstanbul’a gittiğinde orada halktan ve devlet adamlarından insanlar sohbetine koşup talebe oldular. Bu kalabalık o kadar çok oldu ki, İstanbul’dan uzak bir yerde bulunması ve orada ikâmeti uygun görüldü. Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından Gâzi fermânı ile Karaman diyârında ikâmete memur edildi...
Alâeddîn Halvetî hazretleri, vefâtına yakın talebelerine yaptığı nasihatte buyurdu ki:
“Dünyâ âhiretin tarlasıdır. Sen bu âleme para ve mal toplamak için gelmedin. İyi ameller yapmak için geldin. Kimseye el açmayacak ve yetecek kadar mal kazandıktan sonra, vaktini Hak teâlâya ibâdet ederek geçir. Ondan sonra yat ve istirâhat et. Unutma, nefsinin de sende hakkı vardır. Topladığın o mal ve mülk senin değil mîrasçılarınındır. Senin rızkın, ancak âlemlerin rızk vericisi olan Allahü teâlâ tarafından sana yemen içmen için verilenden ibârettir.

“DÜNYANIN ÂDETİ BÖYLEDİR”
Malım mülküm yok deme. Olmadı diye gam çekme. Bu benim mülkümdür diyene, bir gün ecel gelir. Bu sûrette o malın sâhibi olduğuna dâir iddiası yalan olur. Bu yalan dünyâ, dâimâ insanlara gaflet gömleği giydirir. Bu fânî mülkü elimizden alır. Kendini ona sâhip sanacak bir yalancı müşteri bulur. O da ölür, yerine başkası çıkar. Dünyânın âdeti böyledir. Verir alır, alır verir...
Cömertlik tâcını giymek istiyorsan, Allahü teâlânın aç ve muhtaç kullarını kollamalısın. Allahü teâlânın huzûrunda makbûl olmak istersen, herkes için hayır dile, insanları şefkatle sev. Kimsenin işleyeceği hayra mâni olma. Ne kadar iyilik etsen, yaptıklarını sayma. En küçük hayır ve şer amel defterine yazılır. İhlâsla, içtenlikle ve riyâdan uzak işlediğin bir amelin olsa, Allahü teâlâ onu amel defterine dağlar kadar büyük olarak geçirtir. İyilik ettiğin kimseye yaptığını başa kakıcı olma. İyilik ettiğin kimseden sana minnet beslemesini istersen, yaptığın iyiliğin bir kıymeti kalmaz. Bana iyi desinler diye yapılan iyilikler riyâ eseridir.”