Kullanıcı Oyu: 1 / 5

Yıldız etkinYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

Su insanoğlunun sahip olduğu en önemli kaynaktır. Tüm organizmaların yaşamları suyun varlığına bağlıdır. Dünyadaki tatlı su miktarı toplam su miktarının %2.5 - %3’ü civarındadır. Bu kısmında %75’i kutup bölgelerindeki buzullarda olup insan habitatının dışında kalır. Ancak geriye kalan %1’lik kısım insan kullanımına elverişlidir.

Doğada saf su seyrek olarak bulunur. Genel olarak sular çeşitli bileşenler içerirler. Bunların pek çoğu insan sağlığı için zararlı olmadığı halde suyun görüntü ve lezzetini etkiler.

Doğadaki sular genel olarak şu bileşenleri içerirler

İnorganik kimyasallar (metaller, metalik tuzlar, çözünmüş gazlar...)

Askıda duran katılar(alüvyon ve cansız organik maddeler, hayvansal ve bitkisel mikroorganizmalar)

Yazimizin konusunu da bu mikroorganizmaların sebep olduğu hastalıklar teşkil etmektedir

 

Hastalıklar:

Sudan bulaşan hastalıkları mikrobiyolojik olarak 4 kategoride inceleyebiliriz

1) Protozoal Enfeksiyonlar

2) Parazitik Enfeksiyonlar

3) Bakteriyel Enfeksiyonlar

4) Viral Enfeksiyonlar

 

Protozoal enfeksiyonlara örnek olarak Amoebiasis, Cryptosporidiosis verilebilir.

 - AMOEBIASIS.

Kilo kaybı, bitkinlik, ishal, abdominal ağrı

 

CRYPTOSPORIDIOSIS

Nezle benzeri semptomlar, sulu ishal, iştah kaybı, önemli ölçüde kilo kaybı, şişme.

Parazitik enfeksiyonlara Schistosomiasis, Dracunculiasis, Ascariasis örnek olarak verilebilir

 

 

SCHISTOSOMIASIS

Kaşıntı, ateş, kas ağıları, öksürük, şişme

 

DRACUNCULIASIS

Gine kurdu olarak da bilinir. Acılı ödemler, ateş, mide bulantısı, kusma, deride ateşli ülser, şişlik.

 

ASCARIASIS

Akciğerde Loeffler sendromu, mide bulantısı, kusma, ishal, iştahsızlık, gelişme bozukluğu.

Bakteriyel Enfeksiyonlara Kolera, Dizanteri, Tifo örnek verilebilir.

 

KOLERA

Ajanı Vibrio cholerae bakterisidir.  V. cholerae kısa bir inkübasyon periyoduna sahiptir ve ürettiği koleratoksin adlı enterotoksin acısız,şiddetli sulu ishale sebep olur. Bu ishal zamanında tedavi edilmezse şiddetli dehidrasyona ve ölüme sebep olabilir. Hastaların çoğunda kusma da görülür. Hastalığın çoğu safhasını akut ishalden ayırmak oldukça güçtür. Hastaların %20’sinden azı ortalama veya şiddetli dehidrasyon belirtileriyle beraber tipik kolera geliştirirler.

Kolera hastalarının dışkıları büyük oranlarda bakteri içerir ve sağlıksız koşullarda diğer insanlarında kullandığı suyu enfekte edebilir. Kolera kontamine suyun içilmesi ve bu su ile yiyeceklerin yıkanması ile geçer. Çok nadiren insandan insana geçer. Kolera kolaylıkla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Zamanında yapılan rehidrasyon kaybedilen sıvıyı yerine koyar ve hemen hemen her zaman iyileşmeyi sağlar. Ancak özellikle şiddetli vakalarda intravenöz sıvı verilmesi hayat kurtarıcıdır.

İlk kolera salgını 1816-1826 yılları arasında Bengalde başlamış daha sonra Hindistan ve Çine kadar yayılmıştır. En son ortaya çıkışı 2007 yılında Irak’ta kaydedilmiştir.  Önlemek için özel tasarlanmış tek kullanımlık hasta yatakları öncelikli olarak önemlidir. Kanalizasyon sularının su yollarına veya yeraltı su kanallarına karışmadan önce kontrol altına alınması, sterilizasyon yani kaynatma, filtreleme ve klorlama uygulanması gerekir. Halkın bilinçlendirilmesi ayrıca önemlidir .

 

- DİZANTERİ

Hastalarda ishal görülür. Dışkı kanlı ve sümüksüdür. İşthasızlık karın ağrısı ve ateş de diğer belirtiledir.bakterinin vücuda girmesinden 2 ila 7 gün sonra belirtiler ortaya çıkar.   Dizanteri tedavisinin ilk adımı oral rehidrasyon terapisi uygulamaktır. Bazı durumlda intravenöz sıvı vermek gerekebilir ve bakterşyel enfeksiyonu durdurmak için antibiyotik kullanımı gerekebilir.      Shigella bakterisinin macrolide ve ciprofloxacin antibiyotiklerine cevap verdiği bilinmektedir.

 

- Tifo

Bakteri atığı veya enfekte insanların idrarının karışmış olabileceği kontamine suyun içilmesi veya bu suyla yiyecekleri yıkanması ile geçer. Semptomlar 1-3 hafta içimde gelişir. Hafif veya şiddetli olabilir. Yüksek ateş, kırıklık, mide bulantısı, baş ağrısı ishal göğüste kırmızı renkli lekeler ve genişlemiş dalak ve karaciğer semptomlarıdır. Antibiyotikler (cefttriaxon ve cefoperazon) seçilen tedavi yöntemidir. Tifo insandan insana zayıf hijyen koşulları(tuvaletten sonra elleri iyi yıkamamak gibi) ve taşıyıcıların hijyene önem vermeden yemek servisi yaptığı durumlarda insandan insana geçebilir.

Viral Enfeksiyonlara Hepatit A, Polio örnek verilebilir

 

- HEPATIT A

Hepatit A kontamine su veya bununla yıkanmış yiyeceklerle bulaşır. Direkt olarak hijyenik olmayan ortamlarda (örn:havuz) insandan insana geçebilir. Ayrıca seksüel kontakt ve kan transfüzyonu ile de geçtiği bilinmektedir.

Akut hepatit A, 4 klinik safhaya bölünebilir. İnkübasyon periyodunda yani ortalama 10-50 gün içinde hasta virüsün aktif replikasyonuna rağmen asemptomatiktir.Bu safhada bulaşma riski çok büyüktür. Prodromal periyodda iştah kaybı, yorgunluk, abdominal ağrı, bulantı ve kusma,ateş, ishal, koyu idrar rengi ve dışkı renginin açılması ile karakterize olur.

Sarılık safhası hastaların en sık tıbbi yardıma başvurduğu safhadır. Bu safha genellikle başlıca semptomlardan sonra 10 gün içinde gelişir. Sarılığın ilk günlerinden sonra ateş genellikle artar. Geniş karaciğer nekrozu hastalığın 6 ila 8.haftalarında oluşur. İyileşme periyodunda hastalığın çözülmesi yavaştır ama hasta sorunsuz ve tam bir şekilde iyileşir. Kortikosteroidler gibi antiviral ajanların hastalık üzerinde hiçbir etkisi yoktur. İmmün globulinler verilmesi klinik belirtilerin gelişmesini önleyebilir ancak akut safhada etkili değildir.

 

- POLIO

Polio büyük oranda 5 yaşın altındaki çocukları etkiler. Etkeni Poliovirus adlı enterovirüstür. Sinir sisteminde total felce yol açıcak kadar harabiyet vermesi saatler içinde olabilir. Başlıca semptomları yorgunluk, ateş, baş ağrısı, kusma, boyunda rijitlik, kol ve bacaklarda ağrıdır. Polionun tedavisi yoktur, sadece önlenebilir. Jonas Salk ve Albert Sabin tarafından geliştirilen polio aşısı çocuğu hayatı boyunca korur. Hastalık öncelikli olarak fekal oral rotada kontamine su ile bulaşır.

                         

                                                                                          Emine Alim